Hợp âm Sus: Bí quyết tạo nên những bản nhạc đa màu sắc

Bạn đã từng cảm thấy những hợp âm trưởng, thứ quá quen thuộc và muốn tìm kiếm một chút mới lạ? Hợp âm Sus chính là câu trả lời hoàn hảo. Với khả năng tạo ra sự trì hoãn và bất ngờ, hợp âm Sus giúp bạn tạo nên những bản nhạc đa màu sắc và phong phú hơn.

Để biết được nốt sus2, ta tính từ âm nền của hợp âm lên quãng 2, và nốt sus4, ta tính lên quãng 4 là biết được nốt sus2 hoặc sus4 là nốt nhạc gì.

Hợp âm Sus là gì?

Sus là viết tắt của suspended (trì hoãn). Khi sử dụng hợp âm Sus, một nốt trong hợp âm sẽ được “trì hoãn”, tạo ra hiệu ứng âm nhạc độc đáo. Thông thường, nốt bị trì hoãn là nốt thứ hai (âm 2) hoặc nốt âm 4.

• Hợp âm Sus2: Nốt thứ hai (âm 2) được giữ lại thay thế cho nốt thứ ba.
• Hợp âm Sus4: Nốt thứ tư (âm 4) được giữ lại thay thế cho nốt thứ ba.

Cách xác định nốt Sus

Để xác định nốt Sus, bạn chỉ cần tính từ nốt nền lên quãng 2 hoặc quãng 4. Ví dụ, trong hợp âm C:

• Csus2: Nốt Sus là D (C lên D là quãng 2).
• Csus4: Nốt Sus là F (C lên F là quãng 4).
• Ghi chú:
  Do hợp âm sus là hợp âm trì hoãn, nên sau nó trở lại hợp âm dạng nguyên bản. Vì vậy, ta không gọi hợp âm Đô sus2 hoặc Đô sus4, mà gọi rõ là hợp âm Đô trưởng sus2, Đô trưởng sus4 (hình 5) hoặc Amsus2, Amsus4 v.v…

Tại sao nên sử dụng hợp âm Sus?

Về mặt tâm lý học âm nhạc, tai người luôn có xu hướng tìm kiếm sự ổn định. Hợp âm Sus xuất hiện tạo ra một sự “căng thẳng” (tension) vừa vặn, trì hoãn sự xuất hiện của âm bậc 3. Khi nốt Sus được giải quyết về nốt bậc 3 quen thuộc ($Csus4 \rightarrow C$), người nghe sẽ trải qua một cảm giác “khai sáng” và thỏa mãn về mặt thính giác.

Chính tư duy dịch chuyển logic này tạo nên sự sang trọng và màu sắc hiện đại cho tiếng đàn, giúp người học thoát khỏi việc chơi nhạc theo trí nhớ cơ bắp hời hợt.

• Tạo sự đa dạng: Hợp âm Sus giúp bạn tạo ra những giai điệu mới lạ và hấp dẫn hơn.
• Tăng tính biểu cảm: Sự trì hoãn của nốt Sus tạo ra cảm giác chờ đợi, hồi hộp.
• Làm phong phú hòa âm: Hợp âm Sus giúp bạn xây dựng những tiến trình hòa âm phức tạp và đa dạng hơn.

Cách sử dụng hợp âm Sus một cách linh hoạt

• Không giới hạn: Bạn không cần phải tuân thủ một cấu trúc cố định cho hợp âm Sus.
• Kết hợp với các hợp âm khác: Hợp âm Sus có thể kết hợp với các hợp âm khác để tạo ra những progression độc đáo.
• Sử dụng trong các ngữ cảnh khác nhau: Hợp âm Sus có thể được sử dụng trong nhiều thể loại âm nhạc khác nhau.

Ví dụ thực tế

Trong bài hát “Bài thánh ca buồn”, việc sử dụng hợp âm Csus2 với nốt D đi xuống nốt C ở nhịp sau tạo ra hiệu quả trì hoãn rất ấn tượng.

Kết luận

Âm nhạc không phải là tập hợp của những công thức toán học khô khan, nhưng nó có tính logic chặt chẽ. Khi bạn nắm vững bản chất của hợp âm Sus, bạn sẽ không còn phụ thuộc vào những tập sheet nhạc có sẵn, mà có thể tự do biến tấu theo tư duy cá nhân.

Trong bài viết tiếp theo thuộc chuỗi bài giảng của P&A Music Class, chúng mình sẽ cùng phân tích sâu hơn về các case study ứng dụng thực tế hợp âm Sus vào các vòng hòa âm kinh điển.

Xem thêm các khóa học nền tảng của chúng mình tại: [Lộ trình Tư duy đệm hát] / [Khóa học Hòa âm căn bản]